Reparatie

Twaalf jaar na de oplevering hebben wij, mede vanwege losgescheurde zinkbanen bij J1, bij J3 op 21 december 2022 dakonderhoud laten uitvoeren door dakdekkersbedrijf Van Eijk uit Voorburg. Na inventarisatie middels foto’s en bespreken van de opties werden de scheuren in randen en soldeernaden gerepareerd. Er werd afgesproken geen kit te gebruiken en de nieuwe zinken delen zo aan te brengen dat krimpen en uitzetten eronder mogelijk bleef. Minder solderen en meer afdekken en klemmen. Lekkage hebben wij bij J3 sinds de oplevering in 2010 gelukkig nooit gehad. Net zo min als schade door separatie van zinken delen door sterke winden.

De veiligheid van de drie heren werd gewaarborgd door vele mobiele valbeveiligingen die her en der over het dak werden verdeeld en gefixeerd. Door de ogen van deze beugels werd een touw aangebracht waaraan de werkers zich met grote haken hadden geborgd. Toch was er enige zorg over de momenten dat zij zich los moesten koppelen om naar een ander deel van het dak te lopen. Beter was het geweest als zij altijd aan minimaal één haak zouden vastzitten en de andere haak zouden verplaatsen. Gelukkig is alles zonder problemen verlopen, hoewel het vocht aan het begin van de dag het dak niet echt stroef had gemaakt.

Er is een hele dag hard gewerkt door de heren. Slechts onderbroken door korte pauzes.

Het probleem De oplossing

Een complex stuk van de nok aan de straatzijde. Rechts een deel van de deklijst die een geheel vormt en doorloopt tot de andere kant. Over een lengte van ruim 12m. Verder zijn rechtsonder op deze foto de scheuren goed te zien.

De rechterkant werd gesoldeerd en de linkerkant onder de rand vastgeklemd. Boven op de foto is de mobiele valbeveiliging te zien die op de staande fels wordt geklemd met ieder twee S-5-S klemmen. Deze klemmen worden tegen het verticale deel van de fels met twee schroeven vastgezet. Onze 8 gebouwen zijn in het bezit van 10 van deze mobiele valbeveiligingen. J1 heeft deze onder beheer.
Een vrij grote scheur, maar water kan daar geen kwaad, het water komt hoe dan ook op het terras terecht. Kennelijk staan er op die hoek bij temperatuurschommelingen grote krachten.
Over deze oplossing heb ik mijn twijfels en mooi vind ik het ook niet. Ik denk dat afdekken met een stukje zink beter was geweest. Bovendien heeft het vrijwel geen functie. Het water loopt eronder direct op het terras.

Iedere fels op de dakrand vertoont kleine scheuren.

De dakrandscheuren zijn bedekt door stukjes zink die om de rand heen geklemd werden. Niet gesoldeerd. Rechtsonder een klem die de fels fixeert en wind geen kans geeft.

De afvoer was deels verstopt.
Het bitumen werd schoongemaakt en de verstopping opgeheven.

Op dit deel van het schuine dak (gericht op het zuidwesten) waren door de storm van februari 2022 bij J1 stukken zink losgeschoten. Bij ons was er gelukkig niets gebeurd, maar tot onze schrik bleek er bij J5 separatie van de staande fels te zijn opgetreden. De fels was ontkoppeld (de in de folder genoemde separatie van de fels), maar gelukkig blijven zitten. Om dit soort narigheid bij ons te voorkomen hebben wij op de kritische hoeken S-5-S Mini klemmen vastgezet. Losschieten is daardoor eigenlijk niet meer mogelijk. We hebben nog vele klemmen in voorraad. Aandraaimoment (torque) van de inbusbout rond 15Nm. Geen echt mooie oplossing, maar los schiet dit deel van het dak niet meer. Toch verdient het aanbeveling dit deel van het dak na een storm even visueel te controleren. De speciale windklemmen (die iets kleiner zijn) konden bij ons niet worden toegepast omdat de opening van de klem niet breed genoeg bleek te zijn. Wij hebben een opening nodig van 14mm, de windklemmen hebben slechts een opening van hooguit 12,4mm. Dat is ontoereikend. De S-5-S Mini past precies over onze staande fels.

Na lang nadenken kwam ik tot de conclusie dat het vastzetten van de fels beter kan.
De verschillende banen mogen niet van elkaar losschieten (zoals gebeurde bij J1 en J5, maar moeten vrij kunnen uitzetten en krimpen bij temperatuurschommelingen. Mijn oplossing:
Twee S-5-S klemmen van het type Mini zijn vast verbonden door een kort L-profiel en aan beide zijden van een overlap geplaatst.
De linker torx-schroef wordt tegen de opstaande felsnaad met 15Nm vastgeschroefd (zit diep). De rechter torx-schroef zit losjes (minder diep), maar de klem voorkomt dat de overlap zou kunnen losschieten onder druk van de wind.
De hierboven zichtbare nieuwe dubbele bescherming tegen separatie zit gefixeerd tegen de lager gelegen fels, maar niet vastgeschroefd aan de ernaast hoger gelegen fels.
Loslaten van de fels kan niet, schuiven kan wel.

Lees de informatie goed door en laat het tot je doordringen.
De beste klemmen voor ons dak S-5-S
Windklemmen van S5!
Hun folder voor windprotectie.
Vastzetten van de felsnaden met klemmen maakt de verbinding veel sterker, volgens hun geverifieerde onderzoek tot wel 300%. Aangezien er bij twee van de vier oneven gebouwen felsverbindingen uit elkaar waren getrokken is de kans dat die verbindingen loslaten vrij groot. En een reparatie door de dakdekker wordt slechts tot windkracht 7 gewaarborgd. Die windkracht komt per jaar in Nederland veelvuldig voor. Versterking van de fels lijkt daarmee zinvol, zo niet noodzakelijk, en goedkoop. Je moet er niet aan denken dat bij een stevige windvlaag de integriteit van de fels wordt verbroken en wij dat niet weten. Onderhoud van het dak na enkele jaren is niet afdoende. Dat is als mosterd na de maaltijd.

De schaal van Beaufort (over land)


Op 13 maart 2023 was code geel uitgevaardigd met windstoten van 70-95 km/h. Dat komt overeen met windkracht 9 en valt dus ruim buiten de garantie die Van Eijk op zijn reparatie geeft. Bij J1 leverde deze windkracht geen probleem op.