Hydrofoor

Het waterleidingbedrijf levert voldoende druk voor eengezinshuizen met maximaal 3 woonlagen, niet voor vier of meer verdiepingen. In ons gebouw hebben ook de bovenste etages voldoende waterdruk nodig voor de daar geplaatste apparatuur (CV, wasmachine en afwasmachine) en tappunten (kranen en douches). Omdat die druk door het waterleidingbedrijf niet werd geleverd, was plaatsing van een drukverhoger (hydrofoor) voor ons gebouw noodzakelijk. Deze werd geïnstalleerd in een kleine ruimte naast de containerruimte op de begane grond, de hydrofoorruimte.

Op de foto wordt de hoofdleiding getoond waar de waterleiding het gebouw binnen komt.

In deze hydrofoorruimte staat ook de in 2016 geïnstalleerde waterontharder. Zie daar.

 

Bij J3 is aangetoond dat er zelfs voldoende druk op de waterleiding aanwezig was om de douche van het penthouse te kunnen gebruiken, met de CV-ketel nog een verdieping hoger, op de vliering. Maar vermoedelijk lukt dat niet goed als er in de etages eronder water getapt wordt. Het bewijst wel dat er geen hoge eisen aan een hydrofoor behoeven te worden gesteld.

 

 

De huidige hydrofoorinstallatie is geleverd en wordt onderhouden door:

Duijvelaar Pompen 
Kalkovenweg 13 
2401LJ Alphen aan den Rijn 
+31 (0)172 48 83 88
dp@dp.nl

Onze VvE heeft bij DP een onderhoudsabonnement dat ook vervanging van defecte pompen omvat. Dit contract loopt door tot 2023.

 

 

Helaas, zonder theorie kom je er niet. Als je iets meer wilt weten, ga er dan even voor zitten.

Waterdruk en hydrofoor
Het waterleidingbedrijf zorgt voor een waterdruk van rond de 2,5 bar bij de hoofdmeter bij ons op de begane grond (minimaal 2,0 bar).
De minimale waterdruk die je thuis nodig hebt voor de werking van een cv-installatie of een wasmachine is 1,5 bar.

Hoe werkt waterdruk in appartementen?
Elke meter aan hoogte, die moet worden overwonnen, zorgt voor een daling van de waterdruk met 0,1 bar.
Zo daalt de waterdruk door de toegenomen hoogte per etage met ongeveer 0,3 bar:
• begane grond:           2,4 bar (de normale waterdruk in de aanvoerleiding)
• eerste verdieping:    2,1 bar
• tweede verdieping:  1,8 bar
• derde verdieping:     1,5 bar (penthouse, de vliering ervan 1,2 bar)

Werking hydrofoor
Onze hydrofoorpomp bestaat uit een dubbele waterpomp en één drukvat. Dit drukvat zit aan de persleiding van de waterpomp en is gedeeltelijk gevuld met lucht. Tussen het drukvat en de waterpomp zit een membraan dat ervoor moet zorgen dat lucht en water van elkaar gescheiden blijven. Lucht in het drukvat van de hydrofoorpomp zorgt voor een buffer van druk, waardoor de waterpomp niet meteen hoeft aan te slaan wanneer er een kraan wordt opengezet. Op deze manier is er altijd water beschikbaar met een bepaalde minimum druk.

In de ideale situatie zou iedere verdieping dezelfde druk moeten hebben. Het nadeel van een hydrofoor beneden en veel verdiepingen zit natuurlijk in de drukafname naar gelang het water naar een hogere etage moet worden gepompt. Daarom zou je je kunnen voorstellen om iedere verdieping een kleine hydrofoor te geven en daarmee de druk gelijk te maken voor iedere verdieping.
In ons gebouw zou het een overweging kunnen zijn om alleen voor de 2e en 3e verdieping een kleine hydrofoorpomp te plaatsen. De lagere verdiepingen hebben voldoende aan de waterdruk die door het waterleidingbedrijf wordt aangeboden en de waterleidingen voor de 2 hoogste verdiepingen zijn gescheiden van de 2 onderste verdiepingen. Het is zeer eenvoudig om op de waterleiding van de 2 hoogste verdiepingen een kleine hydrofoor aan te sluiten.

Energiebesparing
Frequentie-gestuurde hydrofoorpompen passen zich automatisch aan wanneer de vraag naar water verandert. Deze waterpompen zijn in staat om de druk vrijwel op een constant niveau te houden. Door een frequentieregeling verbruikt een hydrofoor ruim 30% minder stroom en produceert tegelijkertijd minder geluid dan een koelkast. Deze frequentiegeregelde pompen zijn beter dan conventionele drukverhogings-installaties. Met name bij een gecombineerd waterleidingnet (zoals VvE’s) bieden deze frequentie-gestuurde hydrofoorpompen een uitkomst en een forse energiebesparing.
Indien mogelijk zoek een elektromotor zonder koolborstels. Dat is op termijn betrouwbaarder en vergt minder onderhoud.

Omstandigheden bij de oplevering van J3
Bij de oplevering van onze gebouwen was er een hydrofoor geïnstalleerd met een aantal problemen.
• De opgewekte druk was te hoog voor de hoogste verdieping in onze acht gebouwen (7 bar).
• De te hoge druk werd middels een drukreduceerventiel weer omlaag gebracht (4-5 bar).
• Er waren twee pompen geïnstalleerd, die afwisselend werden geactiveerd. In geval van een storing bleef er altijd één pomp werkzaam.
• Deze pompen werkten altijd direct op vol vermogen. Aan of uit. Vol vermogen of geen vermogen. Er zat geen frequentieregeling op.

De nadelen van deze constructie waren:
• Luidruchtig door grote drukverschillen bij aan- en afslaan.
• Luidruchtig door te hoge druk die werd opgebouwd.
• Hoog energieverbruik door te hoge druk en altijd op vol vermogen werken.
• Duur vanwege dubbele uitvoering.

Ons gebouw (J3) heeft in 2018 al zijn 3e set pompen, gelukkig binnen ons abonnement.

Moderne hydrofoorpompen zijn intelligente pompen. Zij gebruiken nooit meer vermogen dan nodig. Ze geven langzaam meer druk tot deze voldoende is en blijft. Dat bereiken deze pompen door hun variabele vermogen (en toerental).

Deze intelligente pompen worden elektronisch geregeld:
• Veel stiller door geleidelijke drukopbouw.
• Veel stiller door net voldoende druk.
• Veel zuiniger in energieverbruik door deze eigenschappen.
• Gaan ze ook langer mee? Lijkt mij waarschijnlijk.

Praktische invulling
Wat is voor de toekomst een goede oplossing voor de huidige veel te grote installatie?

Stap 1
Behoud je afgesloten onderhouds- en vernieuwings-contract zo lang het zinvol is. Vanaf 2023 is dat vermoedelijk niet meer het geval.
Wacht totdat de installatie geheel op is en de geest geeft (beide pompen).
En als DP met het huidige contract stopt, ga dan over op stap 2:

Stap 2
Verwijder de gehele installatie en sluit aan beide vaste uiteinden van de leidingen flexibele pantserslangen aan van voldoende lengte. Ongeveer één meter. In de goede diameter. En met afsluiters tussen slang en vaste leiding.

Aan de uiteinden van die slangen zitten de moeren om de hydrofoor te kunnen aansluiten.

Koop een kleine hydrofoor met frequentieregeling met voldoende debiet en maximaal te leveren druk. Bv een CBME 1-75 van Grundfos. Kosten rond de € 2.000,00.

 

Andere leveranciers hebben soortgelijke pompen. Grundfos is een gerenommeerd merk. DAB is een mogelijk alternatief.

 

Bij twee gebouwen in ons rijtje werden W&R-pompen aangeschaft.
Met een prijs van € 3.800,00. Dat is een fors bedrag.

 

Installatie
Maak op de huidige stroomkabels een stopcontact op de muur. Ik ga even uit van een normale aansluiting met 230V, dus geen krachtstroom.
Sluit de losse pomp aan op de aanwezige slanguiteinden, zet hem op een dikke rubberen mat van ruime afmetingen en monteer een stekker op de kabel.
Neem geen onderhoudsabonnement. Kijk er zelf af en toe naar. Koop indien nodig na vele jaren gewoon een andere en sluit die zelf aan. Volgens mij gaan ze zeker 5 jaar mee.
De besparing op het onderhoudscontract is al snel € 500,00 per jaar.
De keuze voor de pomp hangt af van de druk en de hoeveelheid water op de hoogste verdieping.
Waarschijnlijk heb je in 4-5 jaar de hele pomp er al weer uit.

 

Waterdruk appartement-gebouw zonder hydrofoor Waterdruk normaal woonhuis
hoogte appartement in gebouw waterdruk in bar hoogte etage in woonhuis waterdruk in bar
verdieping locatie nummer hoogte normaal minimaal verdieping hoogte normaal minimaal
4e penthouse vliering 12m 1,2 0,9    
3e penthouse 42 9m 1,6 1,1 soms vliering 9 1,6 1,1
2e appartementen 38 en 40 6m 1,9 1,4 2e of vliering 6 1,9 1,4
1e appartementen 34 en 36 3m 2,2 1,7 1e 3 2,2 1,7
bgg appartementen 30 en 32 bgg 2,5 2,0 bgg 0 2,5 2
kelder garage en boxen -3m 2,7 2,3
       

  
Hoe kom je tot de juiste keuze?
Er zijn verschillende types met verschillende capaciteiten.
Als je het aantal tappunten als basis voor de keuze neemt kom je op een totaal van rond de 50 tappunten. Alleen kan je je afvragen of dat een goed uitgangspunt is. Als je kijkt naar het aantal personen dat woont in ons gebouw dan kom je op ongeveer 13, neem daar wat bezoekers bij en je zit tegen de 20, maar zeker niet meer. Mijn inschatting is daarom dat een keuze met 20 tappunten veel realistischer is. Dat levert uiteraard een veel lagere capaciteit op.

In 2018 kom je dan ergens tussen CMBE 3-62 en CMBE 5-62 uit (Grundfos). De CMBE 3-62 kost in 2021 € 1.600 inclusief BTW.

Uit dit schema is af te lezen welke pomp voldoende druk opbouwt voor de vierde verdieping (3,4 bar op begane grond).
Bovendien zie je hier welke pomp daarbij nog voldoende water kan leveren (debiet). Een goede douche gebruikt 10-15 liter water per minuut. Als drie partijen op hetzelfde moment willen douchen zou dat maximaal 45 liter water per minuut zijn. Dat is ongeveer 3000l per uur. Dat zijn 3 m3 per uur.
De uitkomst is dat de CMBE 5 een hydrofoorpomp zou kunnen zijn met voldoende druk en voldoende debiet (hoeveelheid water in liter per seconde, of m3 per uur).

Overweging

Bij vervanging van de huidige pompen door een nieuwe hydrofoor dient met serieus na te denken of men niet wil volstaan met alleen een hydrofoor voor de drie hoogste appartementen. Dat is redelijk simpel te realiseren, zie foto en schema. Het principe wordt er wel duidelijk door. In ons gebouw zijn de hoogste appartementen de huisnummers 38, 40 en 42. Alleen deze appartementen hebben een hydrofoor nodig. De installatie moet zo worden uitgevoerd dat het vervangen van de pomp door gebruikers zelf kan worden gedaan. Met een bypass voor het geval de pomp defect raakt en men tijdelijk toch enig water naar de hoogste appartementen wil kunnen brengen. Het aan en afsluiten wordt door een driewegkraan veel eenvoudiger.

De prijs voor deze Grundfos hydrofoorpomp was in 2018 maximaal € 1.700,00 inclusief BTW.
gezien voor € 999,01 incl. BTW
INCL. VAT: £885.60